28+

موتور بازی سازی یا گیم انجین، جزو اولین عباراتی است که به گوش علاقه مندان به ساخت بازی های ویدئویی می خورد و همیشه یکی از دغدغه های اصلی بازی سازان، انتخاب موتور بازی سازی بوده است. اگر کمی در اینترنت جست و جو کنید، می بینید که تعداد بسیار زیادی موتور بازی سازی یا Game Engine تا به حال ساخته شده است و هر کدام، ویژگی های مختص به خود را دارد. البته لازم نیست برای شروع ساخت یک بازی، تمام موتورهای بازی سازی را امتحان کرد بلکه می توان بر حسب نیاز، به سراغ بهترین هایشان رفت. در این مطلب به صورت کاملا مختصر چهار موتور مطرح و شاخص دنیای بازی سازی را معرفی خواهم کرد.

موتور بازی سازی چیست؟

ممکن است شما قبلا چیزهایی درباره موتورهای بازی سازی شنیده باشید ولی باز هم دقیقا ندانید که یک “موتور بازی سازی” یا “Game Engine” چیست. بهترین راه برای درک هرچه بهتر آن، دانستن این نکته هست که هدف از ساخت یک موتور بازی سازی چیست؟

موتور بازی سازی ابزاری است جهت ساخت و توسعه بازی های رایانه ای که هسته اصلی بازی سازی را تشکیل می دهد. در اصل، آن چیزی که باعث می شود مواردی از قبیل گرافیک، گیم پلی، انیمیشن، صدا، هوش مصنوعی، فیزیک، رندر، شبکه و … با هم تجمیع شوند و در نهایت به خروجی به نام “بازی” برسیم؛ موتور یا انجین بازی سازی است.

در طول چند سال گذشته موتورهای قدرتمند بسیاری برای عرضه عمومی منتشر شده اند و برای علاقه مندان بازی سازی، فرصت عملی کردن رویاهایشان را میسر ساخته اند. به جرآت می توان گفت که امروزه با وجود موتورهای بازی سازی رایگان و قابلیت های فراوانانی که دارند، “تولید” موتور بازی سازی بومی امری زائد و غیر منطقی است و دیگر بازی سازان دغدغه داشتن یک انجین خوب را ندارند و تنها چیزی که لازم دارند، ایده جدید و کسب تجربه در بازی سازی است.

محبوب ترین موتورهای بازی سازی عبارت اند از Unity ، Unreal Engine 4 ، CryENGINE و Buildbox. هر سه این موتر ها بسیار قدرتمند هستند و هر یک دارای نقاط قوت خاصی است. برای اینکه بدانید کدام موتور بازی سازی برای شما مناسب است، بازی به ایده و برنامه های خود نگاه کنید. آیا بازی شما یک بازی شوتر اول شخص است؟ آیا یک بازی ۲D برای دستگاه های همراه است؟ آیا …

نکته: اگر در کشوری زندگی می کردید که قوانین کپی رایت در آنجا حاکم است، مطمئنا قیمت و هزینه استفاده از هر موتور بازی سازی نیز برایتان مهم میبود اما چون در کشور ما فعلا قوانین کپی رایت این چنینی وجود ندارد، دسترسی به این موتور ها بسیار ساده، رایگان و بدون هزینه انجام می گیرد.

یونیتی (Unity)

موتور بازی سازی یا انجین یونیتی (Unity)، طیف وسیعی از ویژگی های مورد نیاز بازی سازی را بصورت کاملا ساده شده و آسان در اختیار شما قرار می دهد. شما می توانید تقریبا بدون انجام کارهای پیچیده، خروجی بازی خود را برای پلتفرم های مختلف نظیر Android ، iOS ، Windows Phone ، BlackBerry ، Playstation ، Xbox360 ، Wii U ، PC و حتی بستر وب (Web) آماده کنید و یکی از بهترین انجین های بازی سازی برای ساخت بازی های موبایلی و دستگاه های همراه، انجین یونیتی است.

این انجین فایل های نرم افزارهای مطرح در زمینه تولیدات سه بعدی (۳D) مانند ۳Ds Max ، Maya ، Soft Image ، Cinema 4D ، Blender و … را پشتیبانی می کند و بدان معناست که محدودیت خاصی در زمینه وارد کردن فایل های مختلف به این انجین وجود نخواهد داشت. بعد از آمدن نسخه ۴٫۳ این انجین، ویژگی های دو بعدی (۲D) بسیار خوبی در بحث اسپرایت ها و فیزیک ۲D به این انجین اضافه شد و آن را به یک انجین قدرتمند و فوق العاده در زمینه ساخت بازی های دو بعدی (۲D) تبدیل کرد.

با وجود پشتیبانی از همه فرمت های خروجی نرم افزار های ۳D، این انجین امکان ویرایش مدل ها یا ساخت مدل های سه بعدی را ندارد و تنها مدل بعضی از آبجکت های اولیه مانند مکعب، کره و چند مدل ساده دیگر را در کتابخانه خود دارد و هر مدل دیگری که مورد نیاز باشد، باید در دیگر نرم افزار های ۳D ساخته و سپس به انجین یونیتی انتقال داده شود. با این حال انجین یونیتی از یک فروشگاه بزرگ محصولات و آیتم های بازی سازی، با عنوان Unity Asset Store بهره می برد که کاربران یونیتی می توانند از آنها استفاده کنند.

لایسنس یا مجوز استفاده از یونیتی بر دو نوع است؛ یکی نسخه رایگان و دیگری نسخه Pro  که هزینه آن ۱۵۰۰ دلار یا ماهانه ۷۵ دلار (تا به این لحظه) می باشد. نسخه حرفه ای یا Pro یونیتی علاوه بر ویژگی های نسخه رایگان، ویژگی های خاصی نظیر نور پردازی global ، render-to-texture ، Mecanim IK Rigs و تصویرSplash  دلخواه ( تصویر دلخواه به جای تصویر همان لوگوی یونینی که اول بازی می آید) و چند مورد دیگر را شامل می شود.

و باز هم چون در کشور ما تقریبا همه از نرم افزارهای کرک شده و قفل شکسته استفاده می کنند، همه نسخه Pro یونیتی را در اختیار دارند مگر کسانی که کاملا قانونی یک لایسنس نسخه حرفه ای از شرکت یونیتی خریداری کرده باشند.

برنامه نویسی در انجین یونیتی در نسخه اخیر (نسخه ۵) کمی سخت شده و این مسئله به جهت پیوستن انجین یونیتی به جنگ میان انجین های مطرح مانند Unreal Engine 4 و CryENGINE است.

بیشتر بازی هایی که امروزه بر روی موبایل و سایر دستگاه های همراه می بینید با انجین Unity ساخته شده اند و حتی بازی های مستقلی نظیر بازی هایی نظیر Ori and the blind Forest.

آنرین انجین  (Unreal Engine 4)

موتور بازی سازی آنرین انجین ۴ (Unreal Engine 4) که مدت زیادی از عرضه آن توسط کمپانی Epic Game نمی گذرد؛ توانسته جایگزین بسیار مناسب محصول دیگر همین شرکت یعنی UDK (Unreal Development Kit) شود. گرافیک فوق العاده و شگفت انگیز این انجین در کنار رایگان بودن آن، باعث شده است تا امروزه طیف گسترده ای از بازی سازان به سمت آنریل انجین ۴ بیایند.

اگر شما از کاربران UDK هستید، برای مراجعت به Unreal Engine 4 باید چند مبحث جدید را فرا بگیرید چرا که کار کردن با آنریل انجین ۴ کمی متفاوت تر از UDK هست. یک تغییر قابل توجه در قسمت زبان برنامه نویسی Unreal Engine  در نسخه چهارم رخ داده است و آن تغییر زبان رسمی برنامه نویسی آنریل انجین یعنی UnrealScript به C++ و نیز تغییر سیستم Kismet به سیستم Blueprint.

نکته مهم دیگر که باید خاطر نشان کرد، این است که آنریل انجین ۴ قادر به خروجی گرفتن برای کنسول های نسل قبل مانند قادر به خروجی گرفتن برای کنسول های نسل قبل مانند PlayStation 3 ، Xbox360  را ندارد و تنها کنسول های نسل جدید مانند PC ، Mac ، iOS ، Android ، Xbox One و Play Station 4    را پشتیبانی می کند و شما برای ساخت بازی کنسول های نسل قبل باید از UDK یا Unreal Engine 3 استفاده کنید.

احتمالا برای شما نیز این مسئله جالب است که بدانید UDK با هسته Unreal Engine 3 نوشته شده است و به عبارت دیگر نسخه رایگانی از آنرین انجین ۳ بود که برای اهداف آموزشی بازی سازی، توسعه و ویرایش نقشه های بازی آنلاین چند نفره Unreal Tournoment  (متعلق به شرکت Epic) و استفاده موسسات مستقل بازی سازی، در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است. البته UDK تنها خروجی PC و Mac دارد و برای گرفتن خروجی سایر پلتفرم ها باید لایسنس آنریل انجین ۳ را تهیه کنید. البته نسخه رایگان UDK نیز تنها تا قبل از انتشار بازی، رایگان خواهد بود و برای انتشار بایستی لایسنس UDK که برابر ۹۹ دلار است را خریداری کنید و اگر ۵۰ هزار دلار فروش داشتید، ۲۵ % آن برای شرکت اپیک محفوظ خواهد بود.

قیمت بالای آنرین انجین ۳ (حدود ۳۵۰ هزار دلار) باعث شده بود تا بازی سازان مستقل یا تازه کار همگی به سراغ UDK بروند تا اینکه در سال ۲۰۱۵ طی یک اقدام بسیار غیر منتظره از شرکت اپیک، Unreal Engine 4 به صورت رایگان عرضه گشت. البته از سال ۲۰۱۲ تا قبل از این اتفاق، قیمت این انجین ماهیانه ۱۹ دلار در نظر گرفته شده بود اما در سال گذشته شرکت اپیک پا را فراتر گذاشت و انجین آنریل ۴ (سورس کامل) را به صورت رایگان در اختیار علاقه مندان به بازی سازی قرار داد و تنها بعد از فروش بازی شما، اگر شما توانستید ۳۰۰۰ دلار فروش کنید، بایستی ۵% از فروش خود را هر سه ماه یکبار به شرکت اپیک پرداخت کنید یعنی تنها در صورتی که شما فروش موفقی داشته باشید.

بازی هایی نظیر Gears of War و Batman: Arkham City و بسیاری از بازی های خوش ساخت دنیا با Unreal Engine  ساخته شده اند.

کرای انجین (CryENGINE)

موتور بازی سازی کرای انجین (CryENGINE)، یکی از قدرتمند ترین انجین های بازی سازی است که توسط کمپانی Crytek اولین بار با بازی Far Cry رونمایی شد. این انجین خروجی PC ، Play Station 4 و Xbox One را برای بازی سازان میسر می سازد. قدرت گرافیکی کرای انجین از UDK و Unity بالاتر است و می توان آن را رقیب سر سخت Unreal Engine 4 دانست. نورپردازی state-of-the-art، realistic physic، advanced animation systems و بسیاری قابلیت های دیگر از ویژگی های این انجین قدرتمند است. این انجین مانند انجین های UDK و Unreal Engine 4 دارای ابزار های طراحی مرحله درونی است.

با وجود اینکه کرای انجین بسیار قدرتمند است اما روند یادگیری آن کمی پیچیده است و برای بازی سازان مبتدی اصلا توصیه نمی شود. اگر تصمیم به ساخت بازی با کیفیت گرافیکی Crysis ندارید و یا اینکه توانایی آن فعلا نیست، پیشنهاد می کنیم به سراغ سایر انجین های مطرح و شاخص بروید.

بعد از اقدام عجیب شرکت Epic و رایگان کردن Unreal Engine 4، شرکت Crytek در یک اقدام جالب و عجیب دیگر، قیمت انجین خود را به ماهیانه ۱۰ دلار کاهش داد و چند روز قبل نیز CryENGINE کاملا رایگان شد و عینا اتفاق آنریل انجین ۴ برای آن رخ داد.

بازی های بسیار زیبای Ryse:Son of Rome  ، مجموعه Crysis و Far Cry را می توان از بازی های شاخص انجین CryENGINE برشمرد.

 

بیلدباکس (Buildbox)

موتور بازی سازی Buildbox جزو اندک انجین های بازی سازی است که بدون نیاز به کد نویسی و حتی دانش تخصصی، می توان بازی های ۲D بسیار زیبا و جذابی ساخت. با وجود اینکه این انجین در سال ۲۰۱۴ میلادی به صنعت بازی سازی پیوسته است، توانسته در این مدت کوتاه، نظر بسیاری از بازی سازان را به خود جلب کند. Builbox توانایی خروجی گرفتن برای اکثر پلتفرم های موجود نظیر iOS ، Android ، Amazon Mobile Devices ، Amazon TV ، Mac ، PC و Steam را دارد. قیمت این انجین به صورت ماهانه ۹۹ دلار یا سالانه ۱۰۰۰دلار و یا خرید لایسنس همیشگی آن به قیمت ۲۶۷۵ دلار برای بازی سازان عرضه شده است.

 

نتیجه گیری:

همه این انجین ها می توانند برای بازی سازی مناسب باشند. باید دید نیاز شما چیست و در بازی سازی چه مقدار تجربه دارید. پیشنهاد شخص بنده این است که اگر تا بحال هیچگونه تجربه ای در بازی سازی نداشتید و در ابتدای راه هستید، از انجین Buildbox که یک انجین ساده و راحت و بازی سازی در آن بدون نیاز کد نویسی انجام می شود، کمک بگیرید. و اگر تصمیم جدی دارید که بازی سازی را ادامه دهید، پیشنهاد اول بنده، انجین Unity است چراکه علاوه بر سادگی و کاربرپسندی، منابع آموزشی زیاد و ابزارهای بسیار کاربردی برای آن وجود دارد که ان شاءالله شما را به یک بازی ساز حرفه ای تبدیل خواهد کرد. امروزه بیشتر بازی سازان حرفه ای نیز از انجین Unity استفاده می کنند مانند شرکت بازی سازی Ubi که شاهکار Ori and the Blind Forest را با انجین یونیتی تولید کرده است.

در آخر به شما پیشنهاد می کنم که بدون فوت وقت، سریعا یک انجین مناسب را با توجه به نیاز، تجربه و زمانی که دارید، انتخاب کنید و سپس اقدام به یادگیری و تمرین بازی سازی کنید تا بتوانید زودتر وارد دنیای بازی سازی شوید و با ایده های نوآورانه خود، همه را شگفت زده کنید.